Bu metin, Haluk Nurbaki’nin Ramazan ve oruç üzerine kaleme aldığı metinlere başvurularak hazırlanmış bir derlemedir. Bu metin, orucun ne bir yoksunluk pratiği ne de biçimsel bir disiplin olduğunu; Ramazan’ı yasaklar toplamı olarak değil; idrak ve yönelişe dönüşen bir zaman alanı olarak ortaya koymaktadır.
Nurbaki’yi Takip et
Oruç ne? Savm kavramının anlam çerçevesi
Oruç, İslâm binası diye isimlendirilen beş ibadet söylenirken başta zikredilir. Savm (Oruç), Salât (Namaz), Hac, Zekât, Kelime-i şehadet… Bu sıranın dizilişi tesadüfî değil, hikmetlerle doludur. Bizim, orucu ibadetlerin başında zikretmeyişimiz, kitabımızın ilmihal değil; bir tahlil-terkip risalesi oluşundandır. Oruç incelik bakımından toplu bir mâna taşır. Ne fakirliğe alışma ne de nefse eziyet olarak mütalâa edilemez.[1]
Ramazan neden oruç ayıdır?
Ramazan bir mana perdesinin açılması, bir güzellikleri seyrettirilmesi olayıdır. Bu Cenâb-ı Hakk’ın doğrudan doğruya Kur’an’ın inzal ayına olan fevkalâde muhabbeti dolayısıyla, Kur’an inzalinin Cenab-ı Hakk’a verdiği büyük mutluluk dolayısıyla meydana gelmiş bir rahmettir. Aslında Ramazan öylesine yüce bir rahmet mekânı ki, Cenab-ı Hakkın sevgilisine, Kur’an-ı inzal ettiği ayın şerefine rahmet kapılarını açıp, yanlışları, eksikleri, tersleri yok ettiği ve güzelliklerin, mutlulukların coştuğu bir ay.
Oruç ve algının yeniden ayarlanması
Hâlbuki Ramazan’da birtakım dünya zevklerine perde getirilmesi, fren getirilmesi, aslında Ramazan’ı anlayabilmemiz içindir.
Şimdi, şöyle kabul edelim; bir mana perdesi açılıyor… O mânâ perdesinde değil de başımız terse dönmüş, yere bakıyoruz. Allah’ta bizim o açılan perdenin arkasındaki gerçekleri görmemizi istiyor.
İşte Allah bunu temin etmek için Ramazan’da özel bir tarife yapmış ve bizi manaya daha yakın, dünyaya daha uzak kılıyor.
Ve orucun da getirdiği birtakım yasaklar, frenler tamamen dünyaya ait ilgimizi azaltarak Ramazan’ın manasına bizi cezbetmek içindir.
Gönül orucu: Dil, göz ve kalbin disiplini
Onun için Ramazan’ı iştiyakla bekleyen gönüldür. Çünkü, Ramazan dışında gönlün yanlışlardan kendisini arıtması için nefsin çok ciddi olarak disipline edilmesi lâzım. İşte Ramazan boyunca gönle koymamaya dikkat edeceğimiz yanlışlıklar dolayısıyla, bu tamiratı bu revizyonu yapmış oluruz.
Bir müminin ömrü boyunca tuttuğu Ramazan oruçlarında, elinden geldiği kadar gönül orucuna rağbet etmesi başlı başına bir nefis eğitimidir[2].
İnsanın katmanlarıyla oruç: Beden ve nefsin ortak disiplini
Nefsin fiilî sahada bedenle iş birliği yaptığı oruç da şöyledir: Lisanda her nevi şer konuşmadan sakınmak, nazarda haramdan kaçınmak, kullukta Allah’ın yasak ettiği çirkin kelâmlardan perhiz ve nihayet her zaman haramdan otomatikman men olmuş olması…
Ve takvanın alışkanlık haline gelmesi de beden ve nefsin müşterek oruç tarzıdır.
Ruhun orucu
Ruh için oruç: Zevkini, saadetini, acısını, sıhhatini Allah için hissederse, ruh oruçta demektir.
Kompleksimizin dört unsuru birden oruç tutarsa Hz. İnsanın orucu teşekkül eder[1].
Kaynakça:
- [1] Haluk Nurbaki, Sonsuz Nur
- [2] Haluk Nurbaki, Nur Dolu Geceler
