Teklik ve Çokluk - Varlıkların hiç biri Allah cüz’i (parçacığı) değil, sıfat görünümlerinin farklı yansımasında doğan pırıltılardır. Tıpkı güneş ışığından yansıyan renkler gibi.
De ki, Allah tektir. Her şey O’na muhtaçtır (her şeyin varlığı O’nun esmada tecellisi ile kaimdir)…Doğmamış ve doğurmamıştır. Hiç bir şey O’nun zıddı ve benzeri olamaz.
Hacı Bektaş-ı Veli Hazretleri’nin eğittiği talebelerine verdiği belli ilkeler vardır. Bu ilkeler aslında İslamiyet'in temel felsefesidir. Efendimizin ahlakından birer çizgidir.
Haysiyetli insan, insan olduğunu bilen insandır. İnsan olduğunu bilen insan Allah’a inanan insandır, Allah diyen insandır. Çünkü bir insan Allah demesini öğrenmedikçe ahlâklı olmaz.
Mizan ayrı bir olaydır; tartma, gram ayrı bir olaydır. Tabii hepsi de ölçü birimi olduğu için birbirlerine benzer görünür. Ne yazık ki bizim müfessir ve çeviri yazarlarımızda böyle bir kavram yok.
